BrightLights
2015-09-10 11:51:23 DEN HAAG - Flyers van GeenPeil. Het comité GeenPeil is halverwege de benodigde 300.000 handtekeningen om een raadgevend referendum aan te vragen over het associatieverdrag tussen Oekraïne en de Europese Unie. De Tweede Kamer stemde voor dit associatieverdrag. ANP REMKO DE WAAL

GeenPeil: democratische revolutie of ramp?

15 maart, 2017. De Tweede Kamerverkiezingen komen er weer aan, en dit jaar zal er een nieuwe partijnaam op de kieslijst staan. Die nieuwe partij is niets minder dan GeenPeil. Wat GeenPeil van partijen als de VVD, CDA, en D66 onderscheidt? Ze gaan Nederland redden door middel van directe democratie. Zegt GeenPeil zelf, dan.

Referendum

Vorig jaar zijn 2,5 miljoen mensen naar de stembussen gegaan. Ze stemden niet om onze nieuwe vertegenwoordigers in de Kamer te kiezen, maar ze stemden vóór of tegen de goedkeuring van de Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Oekraïne, een onderwerp dat politici het liefst zo ver mogelijk van de kiezer afhielden. Maar door bijna een half miljoen handtekeningen in te leveren bij de Kiesraad, heeft actiegroep GeenPeil aan de voorwaarden gedaan, en moest dit referendum wel plaatsvinden.

Zo gezegd, zo gedaan. Op 6 april 2016 heeft de benodigde 30% van de kiesgerechtigden gestemd, en daaruit kwam een 60,1% tegen. Het antwoord was dus nee, maar onze premier Mark Rutte heeft deze nee genegeerd. En dat is de druppel voor actiegroep GeenPeil.  Ze zeggen genoeg te hebben van de “politieke arrogantie”, en besluiten hun probleem aan te pakken bij de kern: de Tweede Kamer. Om zich te onderscheiden van andere partijen hebben ze geen partijprogramma, standpunten, of verkiezingsflyer. Zelf hebben ze geen politieke ideeën, en zullen dan ook niet mee doen aan debatten. Het enige doel van de vertegenwoordigers in de Tweede Kamer zal zijn om als levende stemkastjes te dienen.

Wat willen ze

In Nederland is er sprake van een indirecte democratie. Dat houdt in dat we ons bestuur kiezen, en het bestuur vervolgens de politieke besluitvorming voor zijn verantwoording neemt. Bij directe democratie kiest het volk alles. Zoals GeenStijl hun walhalla beschrijft, zouden eigenlijk alle vraagstukken die in de Tweede Kamer behandeld worden door middel van mini-referenda.

Referenda zijn daarentegen verschrikkelijk duur en de besluitvorming kost op die manier veel tijd.  ‘Hoe was GeenPeil van plan dat uit te voeren?’ vraag je je wellicht af.  GeenPeil heeft zijn huiswerk gedaan, en heeft een antwoord paraat.

“De Kamerleden die voor GeenPeil zetels gaan vullen, zullen geen politici zijn. Bij alle stemmingen zullen zij fungeren als ‘levende stemkastjes’ die altijd alleen maar zullen doorgeven wat de leden van GeenPeil gestemd hebben. Als een meerderheid van de leden bepaalt dat zij vóór voorstel X zijn, dan stemmen onze Kamerleden voor voorstel X. Is een meerderheid van de leden tegen voorstel Y, dan stemmen onze Kamerleden tegen voorstel Y. Doodsimpel, goudeerlijk en direct.” 

Voor €12,- per jaar (de minimale bijdrage om lid te zijn van een politieke partij) kan je lid worden van GeenPeil. Met dit lidmaatschap krijg je de mogelijkheid om via een app vóór of tegen de voorstellen die rondgaan in de Tweede Kamer te stemmen. De meerderheid telt, en de zetels zullen stemmen wat de meerderheid van de appgebruikers stemt.

In de Kamer

Voordat GeenPeil überhaupt mag veranderen in een politieke partij moeten ze net als alle andere partijen die voor de eerste keer mee willen doen minstens 30 ondersteuningsverklaringen ophalen in 19 kieskringen, en 10 verklaringen in de kieskring van Bonaire, Sint Eustatius, en Saba. De meeste partijen lukt het wel om deze ondersteuningsverklaringen te verkrijgen, en waarschijnlijk zal GeenPeil hier geen uitzondering van zijn.

Laten we dus aannemen dat GeenPeil binnenkort op de kieslijsten gaat staan. Moeten we dan wel op ze gaan stemmen?

Het hele idee van directe democratie klinkt wel geweldig, maar is het wel mogelijk in een maatschappij als deze? De technologie is er een heel stuk op vooruit gegaan, maar is stemmen via een app een risico dat we moeten nemen? We blijven namelijk mensen, net als de mensen achter GeenPeil, en mensen hebben af en toe de neiging om de boel te saboteren en zich niet aan hun afspraken te houden. Daar hebben we in de politiek inmiddels wel wat ervaring mee.

Wat ook een grote valkuil kan zijn is de variëteit aan mensen die lid gaan worden van GeenPeil.

GeenPeil is niet exclusief voor hoogopgeleiden, christenen, socialisten, etc. Nee, GeenPeil is een partij voor iedereen. Er bestaat dus een grote kans dat een groot deel van je medeleden het niet met jouw standpunten eens zal zijn. Dan mag je nog wel zo’n mooie beredenering hebben, maar de meeste stemmen gelden. Helaas pindakaas. Je zult dus af en toe jouw partij zien stemmen voor iets waar jij het helemaal niet mee eens bent. Aangezien je niet op GeenPeil hoeft te stemmen om lid te worden, maakt het de verleiding groot om op een partij te stemmen waarvan je zeker bent dat ze het met je eens zijn.

De toekomst

GeenPeil heeft dus net net als alle partijen zijn valkuilen, maar we weten nog niet of de hierboven genoemde obstakels in de praktijk inderdaad negatief zullen uitpakken. Het streven van GeenPeil is om de grootste partij van Nederland te worden, maar wat we met zekerheid kunnen zeggen is dat de eerste verkiezingen waar ze aan meedoen zoiets nog niet zal toelaten.  De aankomende vier jaar zijn dan misschien ook wel perfect om te kijken of dit voorstel écht iets is.  Door ze een niet al te grote inspraak te geven, maar er nog steeds te laten zijn, zien wij of ze zich aan hun woord houden, zonder een groot risico te lopen, en kan GeenPeil ook naar verbetering zoeken.

GeenPeil is iets nieuws, en dan misschien ook wel perfect voor een land dat constant naar vernieuwing zoekt. Maar we hebben geen glazen bol, en er is maar één manier om te zien hoe GeenPeil alles aan gaat pakken, het wordt dus afwachten wat er in de praktijk van komt.

Reageren