BrightLights
war

4 en 5 mei: wat herdenken we?

De tijd van het jaar is weer aangebroken. 4 en 5 mei, ofwel de dag van de Nationale Dodenherdenking, en Bevrijdingsdag. Die twee dagen dat we iets bijzonders doen tijdens de meivakantie, mits je vakantie hebt natuurlijk.

Maar wie of wat herdenken we eigenlijk op 4 mei? En is dit nog wel nodig? Gaat Bevrijdingsdag nog echt om de geschiedenis, of is het meer een willekeurig zuipfestijn geworden? In dit stuk geef ik je mijn kijk op deze twee bijzondere dagen.

Dodenherdenking

De 2 minuten stilte op 4 mei om 20:00, onder andere bekend van de televisie wanneer er kransen worden gelegd bij het Nationaal Monument op de Dam in Amsterdam. We herdenken de oorlogsslachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Tenminste, dit is hoe men er invulling aan geeft. Want er is veel veranderd sinds de allereerste dodenherdenking. Tegenwoordig geeft men zijn of haar eigen invulling aan deze twee minuten stilte. Ikzelf geef, net als vele anderen, invulling aan deze stilte door oorlogsslachtoffers te herdenken. Zij die hebben gevochten voor mijn vrijheid. Door hen kan ik dit artikel schrijven, door hen kan ik invulling geven aan mijn eigen leven. Daar kunnen we vaker over nadenken, want eigenlijk is deze vrijheid voor veel mensen nog steeds niet vanzelfsprekend.

Het principe is dat we oorlogsslachtoffers herdenken uit de Tweede Wereldoorlog, die hebben gevochten voor onze hedendaagse vrijheid, maar uiteraard mogen we onze eigen invulling geven hieraan. Sinds 1961 hanteert men dus ook een ruimere invulling aan de dodenherdenking wat betreft de Tweede Wereldoorlog. Wat ik apart vind, is dat veel jongeren moeite hebben met het geven van invulling aan de twee minuten stilte. Toch is het wel enigszins te begrijpen, zij hebben er tenslotte weinig van meegekregen. Ook allochtonen vinden het lastig aan de stilte een invulling te geven, zij kennen misschien wel een andere voorgeschiedenis dan autochtone Nederlanders.

Discussie

Er is al sinds de invoering van de dodenherdenking ieder jaar wel weer een punt van discussie. Een voorbeeld: een paar dagen terug verscheen er een tweet met een foto, waarin de tekst ‘geen 4 mei voor mij’ stond. Ik schrok hier best van en ongetwijfeld was ik niet de enige. Ook al is dit een politiek statement tegen de hedendaagse discriminatie en tegen de vluchtelingencrisis, ik blijf het zeer disrespectvol vinden wanneer je niet 2 minuten stil bent tijdens de dodenherdenking. Je herdenkt tenslotte de mensen die hebben gevochten voor jouw vrijheid.

Desondanks kan ik me best voorstellen dat mensen het niet helemaal eens zijn met de herdenking, omdat zij misschien medeleven tonen aan zij die niet in vrijheid leven, of op de vlucht zijn. Natuurlijk is dit te begrijpen. De dodenherdenking zal altijd een punt van discussie blijven in deze samenleving.

Bevrijdingsdag

De dag na de Nationale Dodenherdenking hebben we uiteraard Bevrijdingsdag. De dag waarop we massaal onze vrijheid vieren. Of naja, massaal? We genieten van dat extra dagje vrij. Voor de jongeren zal het gemakkelijker zijn, want 5 mei valt, hoe kan het ook anders, in de meivakantie. Veel jongeren trekken erop uit naar de bekende bevrijdingsfestivals om ‘hun vrijheid te vieren’, toch?

Maar, is Bevrijdingsdag niet een beetje uit zijn verband getrokken, met bijvoorbeeld alle bevrijdingsfestivals en dergelijke? Moeten we het niet gewoon in rust vieren? Ook ik ga zelf ook naar een bevrijdingsfestival op 5 mei, maar toch lijkt het erop dat veel jongeren naar dit soort festiviteiten toe gaan, alleen maar om te feesten. Toch wordt er op deze festivals veel aandacht besteed aan de vrijheid die gevierd wordt, zodat zelfs de jongeren die komen voor het feestje steeds aan het eigenlijke doel herinnerd worden. Dus toch vieren wij onze vrijheid, vrijwel ongemerkt.

We vieren dat op 5 mei 1945 de Duitse bezetting in Nederland wordt opgeheven, ook wordt het toenmalig Nederlands-Indië bevrijd van de Japanners. We staan stil bij het belang van vrijheid voor ons allemaal.

Stan

Stan

Heeft een passie voor reizen, en dan ook het liefst ver weg. Is een nuchtere Drent met een neusje voor spelling en grammatica, en wordt daarom ook met enige regelmaat een wandelende spellingscontrole genoemd.

Reageren