BrightLights
bibliotheek

Goed onderwijs is juist niet nivelleren

Onlangs werd het na jaren weer een flinke discussie: sociale mobiliteit in het onderwijs. Na jarenlang in de illusie te leven dat het egalitaire Nederlands onderwijs segregatie verhelpt, werd bekend dat Nederland het nog lang niet zo goed doet. Minister Bussemaker bemoeide zich direct met de nieuwe cijfers en pleitte voor nivellerend onderwijs.

Van verschillende kanten, waaronder op de website van VN, verschenen kritische geluiden. Bussemaker heeft zich de afgelopen jaren immers juist gericht op het stimuleren van excellentie in het onderwijs. Talentprogramma’s werden in rap tempo de grond uitgestampt en Sander Dekker trok het land door om scholen te overtuigen van de noodzaak hiervan. Ons onderwijs is ingesteld op slecht en middelmatig presterende leerlingen, nu moest er ook eens aandacht worden besteed aan uitblinkers en ‘toptalent’.

De roep om meer excellentie en het stimuleren van sociale mobiliteit zijn een schijnbare tegenstelling; zowel excellentie stimuleren als zwakke leerlingen helpen kunnen goed hand in hand gaan. Alleen niet als nivellerend onderwijs als oplossing wordt geboden. Nivellerend onderwijs bestrijdt juist alle mogelijkheden die méér kansen voor jongeren creëren.

Eén van de grootste kritiekpunten die ouders en leerlingen op het onderwijs hebben, is het gebrek aan individualiteit. Leerlingen worden in een klas van dertig man gezet en er is nauwelijks aandacht voor de leerling als individu. Hierdoor is er niet voldoende aandacht voor talent, maar ook niet voldoende aandacht voor leerlingen die de lessen niet goed kunnen bijbenen. Het stimuleren van excellentie maakt dat er buiten de reguliere lessen ruimte komt om naar individuele talenten te kijken, zodat hoogvliegers zich niet hoeven te beperken tot het middelmatige niveau van de normale lessen.

De goed presterende leerlingen krijgen dus hun zin door excellentieprogramma’s, maar hoe moet het dan met onderpresterende leerlingen? Bussemaker wil dit niet op een soortgelijke manier oplossen, ze wil vooral de kansen van leerlingen met een betere achtergrond gelijk maken. Zo moeten huiswerkinstituten, privéscholen en examencursussen flink aangepakt worden. Volgens Bussemaker vergroten ze de kloof tussen leerlingen en zorgen ze ervoor dat leerlingen met een minder goede achtergrond slecht presteren.

Een rare gedachte van Bussemaker. Het afschaffen van buitenschoolse bijscholingsmogelijkheden zorgt er namelijk alleen voor dat de leerlingen die hier normaliter gebruik van maakten, óók slechter zullen presteren. Hiermee is het segregratieprobleem in het onderwijs op een hele rare manier opgelost: in plaats van dat één groep leerlingen onderpresteert, zal iedereen minder goed presteren.

Waarom zet Bussemaker de tactiek van de excellentieprogramma’s niet in als het gaat om minder goede leerlingen? Het aanbieden extra bijlessen, huiswerkuurtjes en meer individuele begeleiding vanuit school, is veel effectiever. Huiswerkinstituten, privéscholen en toetscursussen zijn er immers omdat er een grote vraag naar is. Het segregratieprobleem wordt opgelost als deze mogelijkheden voor iedereen toegankelijk worden door ze op school zelf te organiseren.

Van het afschaffen van buitenschoolse faciliteiten wordt iedereen alleen maar slechter.

Nora

Nora

Hoofdredacteur van Brightlights.nl. In het dagelijks leven studeert ze geschiedenis in Amsterdam en is ze altijd bezig met 10 projecten tegelijkertijd. Ging van vwo naar havo en weer terug naar versneld vwo. Wordt week van stoffige literatuur en kriebelig als ze niet kan schrijven. Organisatiejunkie, omdat haar hoofd een oerwoud, dierentuin of 10-baanssnelweg is.

Reageren